#PubliekePioniers

Nieuws

Op weg naar een ideale overheid…

10_voor_de_overheidOp 20 mei heeft de boeklancering van 10 voor de overheid plaats gevonden in Hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Jan Fokke Oosterhof – een van de auteurs van de essaybundel Publieke Pioniers – leverde tevens een bijdrage aan dit boek. De insteek was een boek waarbij iedere bijdrage  begint met de zin ‘Als ik een ideale overheid mag creëren, dan…’. Jan Fokke begon zijn essay met ‘..dan zou ik eens gaan spieken bij de Elfstedentocht…’. Hier volgt zijn essay.

‘Als ik de overheid zou kunnen vormgeven, dan … zou ik eens gaan spieken bij de Elfstedentocht…’

Door Jan Fokke Oosterhof | http://janfokkeoosterhof.nl | janfokke@oosterhof.cc

Sport is iets magisch. We kennen allemaal de fascinatie voor een WK-voetbal, de Elfstedentocht of de Olympische Spelen. Het heilige vuur, dat in het geval van de Spelen letterlijk wordt ontstoken. Miljoenen zijn geïnspireerd door sport en duizenden vrijwilligers zetten zich om-niet in om het een succes te maken. De Spelen zijn nooit te laat. Hetzelfde geldt voor de Elfstedentocht. Als het ijs morgen dik genoeg is, vindt hij morgen plaats. Een en ander lijkt zichzelf te regelen. Maar dat is heel bijzonder! Zeker als je bedenkt dat we in de context van grote maatschappelijke vraagstukken vaak te laat zijn en achter de feiten aanlopen. Wat kunnen we leren van grootschalige sportevenementen?

Overheid1Large Event Organizations
Grootschalige sportevenementen worden in de literatuur Large Event Organizations (LEO’s) genoemd (1). Vanuit managementoogpunt is er beperkt onderzoek gedaan naar dit fenomeen. Het interessante van LEO’s is dat ze zich in een kort tijdsbestek en in volle hevigheid voordoen. Pionieren, groei, consolidatie en afbouw vinden plaats in enkele jaren, terwijl reguliere ondernemingen daar vijftig jaar over doen. Het is interessant te bestuderen hoe deze snelle vorm van organiseren kan worden ingezet als het gaat om grote maatschappelijke vraagstukken zoals de recente klimaattop in Parijs. Alle landen moeten hier afspraken maken om de opwarming van de aarde te stuiten voordat de temperatuurstijging de twee graden heeft geraakt. Je voelt aan je water dat we te laat zullen zijn. De deadline wordt gemist wegens een gebrek aan politieke moed, consensusvorming en arme landen die weigeren mee te werken. Een nieuwe organisatievorm is wenselijk.
Overheid2

Het lerend vermogen van LEO’s

De meest interessante vraag is hoe we het lerend vermogen van LEO’s kunnen nabootsen. Kenmerkend is dat het tijdsbestek waarbinnen de prestaties moeten worden geleverd precies bekend is. Afwijken is niet mogelijk. De Spelen duren tien dagen en beginnen geen dag later. De enorme tijdsdruk vraagt soms om hele creatieve oplossingen. Zo liet de organisatie van de Spelen in Atlanta een dag lang twee helikopters cirkelen boven het Olympisch park om het cement van de net aangelegde paden sneller te laten drogen. De kansen om het product te verbeteren zijn dus beperkt. Dit dwingt de organisatie te leren van haar fouten en eventuele fouten heel snel te herstellen. Hoe gaat een organisatie van de Spelen om met kennis opgedaan tijdens eerdere edities? Hoe wordt kennis vastgelegd en hergebruikt? Hoe wordt het lerend vermogen bewerkstelligd?

Opvallend is de constatering dat het topmanagement bij de Spelen overwegend wordt gerekruteerd uit de lokale gemeenschap. Het heeft relatief geringe ervaring met dit type organisatie en is geneigd alles anders (beter) te doen dan de voorgangers. Tot op zekere hoogte wordt dit ondervangen door zogenaamde ‘olympic gypsies’, die hun opgedane ervaring bij eerdere Spelen meebrengen. Deze nomaden trekken van de ene Spelen naar de andere en maken hun kennis te gelde. Interessant is de vraag wie binnen de maatschappelijke vraagstukken de gypsies zijn en hoe ze het beste gemobiliseerd kunnen worden richting alle stakeholders.
Bijzonder aan LEO’s is de energie die wordt gestoken in het ‘zichtbaar maken’ van de strategie. De motivatie van de duizenden vrijwilligers is nodig en alle neuzen moeten dezelfde kant op om de taak tijdig te volbrengen. Een leerpunt is hoe burgers net als vrijwilligers bij de Spelen meer kunnen betrekken bij maatschappelijke vraagstukken? De motivatie is er wel, kijk maar naar buurtgenootschappen, social enterprises, burgerparticipatie, de deeleconomie etc. De crisis heeft mensen teruggebracht naar de vraag wat echt belangrijk is. Nu is de vraag aan die andere overheid om al die initiatieven en energie te richten. Een G1000 is in dat opzicht een prachtige aanzet als platform voor democratische innovatie (2).

Overheid3Energietransitie 2050
Het meest extreme voorbeeld van het toepassen van de LEO als organisatievorm is wellicht de aankondiging van Kennedy in 1962 om vóór 1970 een mens op de maan te zetten. Een van de allergrootste ‘events’ in de geschiedenis: Materialen, computers, navigatiesystemen, voorstuwingssysteem, etcetera, alles moest daarvoor nog ontwikkeld worden. Tienduizenden mensen moesten onder grote druk (koude oorlog, wedloop met USSR maakte het project hoog urgent) daartoe intensief gaan samenwerken. Het mocht niet misgaan en kostte vele miljarden. Ze hebben het in ongeveer zeven jaar voor elkaar gekregen. Als we de energietransitie richting 2050(3), een van de meest complexe transities ooit, nou eens op dezelfde wijze aanpakken? Hier ligt een enorme kans – maar tevens noodzaak – om op veel vlakken te innoveren, bijvoorbeeld bij het vernieuwen van de bestaande woningvoorraad. Hoe kunnen we nu organische teams van burgers (eigen huis, huurwoning, mensen die zelf energie opwekken), decentrale overheden, energieleveranciers (grote leveranciers, windmolens, zonne-energie), wetenschappers en innovatoren (MKB, grootbedrijf, woningcorporaties) samen zetten om snel tot innovatie en doorbraken te komen? Een maatschappelijke uitdaging, een deadline, vrijwilligers (burgers), het visualiseren van de lange termijn visie, een kleine groep maatschappelijke gypsies binnen de kern en een grote groep zeer diverse stakeholders daar omheen die gezamenlijk resultaten moeten boeken. Alle eigenschappen van een LEO zijn aanwezig. Afkijken dus, hoe ze het aanpakken bij de Elfstedentocht.

Duidelijk is dat de LEO een snelle vorm van organiseren is die wel eens hét organisatiemodel van die andere overheid zou kunnen zijn.

Multidisciplinaire teams die zich projectmatig met maatschappelijke vraagstukken gaan bezighouden. Dat past in een tijdsbeeld waarin het essentieel is om onder tijdsdruk, snel en adequaat op ontwikkelingen in te spelen. De temperatuurstijging laat zich immers niet even stoppen (4).
Binnen de deadline dus, anders is er geen Elfstedentocht meer om bij te spieken…

Noten:

  1. Large Event Organizations: een verkenning voor Randstad Holding nv, Vakgroep Organisatie- en Personeelswetenschappen, Faculteit der Bedrijfskunde, Erasmus Universiteit Rotterdam, (Prof. dr. A. Buitendam en drs. C. de Hey, 1996).
  2. http://www.g1000.org/nl/, G1000 platform voor democratische innovatie
  3. Energierapport – Transitie naar Duurzaam (18-01-2016), https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2016/01/18/energierapport-transitie-naar-duurzaam
  4. Maarten Keulemans (28-11-2015), Beschouwing Klimaatdoelstelling, De Volkskrant.

 

Bio Jan Fokke Oosterhof

Jan Fokke Oosterhof (1975) is een ondernemer die weinig grenzen ervaart en graag buiten de kaders koekeloert. Hij was betrokken bij de essaybundel ‘Publieke Pioniers’ met het essay ‘Rebels with a Cause’ over het ‘richten’ van de energie van social entrepreneurs en hij richtte het platform PubliekePioniers.nl op. Hij is veelgevraagd spreker in de publieke sector (http://sprekersbureaupraat.nl/portfolio-item/jan-fokke-oosterhof/).

 

Advertenties

Op weg naar een nieuwe overheid!

10_voor_de_overheidOp 20 mei heeft de boeklancering van 10 voor de overheid plaats gevonden in Hotel Huis ter Duin in Noordwijk. Jan Fokke Oosterhof – een van de auteurs van de essaybundel Publieke Pioniers – leverde tevens een bijdrage aan dit boek. De insteek was een boek waarbij iedere bijdrage  begint met de zin ‘Als ik een ideale overheid mag creëren, dan…’. Jan Fokke begon zijn essay met ‘..dan zou ik eens gaan spieken bij de Elfstedentocht…’.

10 voor de overheid is ontstaan uit een DisGover Action Learning project.

10 voor de overheid is een dynamisch boek waarin tien generaties (6 – 90 jaar) vertellen over hun ideale overheid. In woord, beeld en in andere creatieve vormen. Om het boek tot stand te laten komen heeft het projectteam tot in detail samengewerkt met de omgeving. De trainees lieten zich inspireren door de meest uiteenlopende mensen: van kinderen op bijzondere scholen tot ouderen in een verzorgingscentrum en van succesvolle ondernemers tot politici. Via hun netwerk bereikten zij de deskundige mensen die nodig waren om het boek daadwerkelijk in elkaar te zetten. Er is iets moois tot stand gekomen waarmee we een signaal af willen geven over hoe een nieuwe overheid zou kunnen werken.

Kopie van logo DisGover10 voor de overheid is het manifest voor een nieuwe overheid. De bijdragers, afkomstig van binnen en buiten de overheid, laten zien hoe zij deze in hun dagelijkse werk in praktijk brengen. 10 voor de overheid wil een beweging in gang zetten met als uitgangspunt de vraag:

‘Wat staat er nog tussen ideaal en praktijk?’

Het is aan de lezers van het boek om met elkaar hierover het gesprek aan te gaan.

Uniek is dat het boek interactie mogelijk maakt en je het gesprek aan kunt gaan met de verschillende bijdragers. Het is ook mogelijk om het boek te downloaden in PDF formaat.

Bekijk hier het boek en discussieer mee!

 

Platform PubliekePioniers werkt samen met 10 voor de overheid

10 voor de overheid is een co-creatie van tien leeftijdscategorieën die op verschillende creatieve manieren weergeven hoe zij de ideale overheid voor zich zien. Iedereen met een visie op de overheid kan deelnemen; van jong naar oud, wel of niet werkzaam binnen de publieke sector.  Verbinden is volgens ons namelijk de sleutel tot succes. Eindresultaat is een boek waarin bijdragen zijn vastgelegd in woord, beeld en in andere creatieve vormen.

10 voor de overheid is een initiatief van Miranda Steenvoorden en vijf trainees van DisGover. DisGover is een jonge en innovatieve organisatie die in uitdagingen op het gebied van informatie-, verandermanagement en juridische vraagstukken ondersteuning biedt. DisGover leidt jonge mensen op die de ambitie hebben om voor de overheid te werken en op verschillende vlakken binnen de overheid verandering in gang willen zetten.

10 voor de overheid heeft als doel mensen te prikkelen en uit te dagen om anders na te denken over de (rol van de) overheid. Het boek biedt een platform om ideeën met elkaar te verbinden en de huidige (beeldvorming over de) overheid in beweging te zetten. Ook zal er gekeken worden op welke manier er een vervolg gegeven kan worden aan de ideeën in het boek.

Vertel ons! Wanneer geef jij de overheid een 10? Meer informatie is te vinden op de website www.10voordeoverheid.nl.

 

 

Artikel op iBestuur; Publieke Veranderaars en Publieke Pioniers

Nieuwe houvasten voor ambtelijke professionals

door: Marielle de Groot

Doe-democratie, horizontalisering, vertrouwen in burgers en ruimte voor maatschappelijk initiatief. De relatie tussen overheid en maatschappij verandert. Initiatieven van ambtenaren proberen antwoord te geven op de vraag hoe ambtenaren dat in hun werk handen en voeten kunnen geven. Professor Noordegraaf ziet de mogelijkheden voor professionals veranderen, maar het gaat langzaam.

(meer…)

Beschrijving bundel op Kennisbank Sociale Innovatie

2013 – De rol van de overheid ten opzichte van de samenleving is, met name, de laatste jaren aan verandering onderhevig. Onder andere door de opkomst van sociale/nieuwe media en bezuinigingen verschuiven de verwachtingen die de maatschappij van de overheid heeft. Anderzijds is er binnen de overheid ook behoefte om het potentieel van (markt)partijen beter te benutten. De overheid verruilt de hiërarchische relatie daarom steeds vaker voor een faciliterende en communicatieve rol, beter passend bij de netwerksamenleving.

(meer…)

19 juni 2013 – Bundel in The Optimist; interview met Silvia de Ronde Bresser, mede-initiatiefnemer van Kracht in NL

In Boek op woensdag besteedt The Optimist elke week aandacht aan een mooi, inspirerend, interessant of indrukwekkend boek. Deze week: een hoofdstuk uit Publieke pioniers, een essaybundel dat Simône Huijs heeft samengesteld.

Huijs is verbonden aan de gemeente Venray. Haar bundel gaat over de noodzaak voor gemeenten om samen te werken met partners uit de maatschappelijke sector. Ambtenaren moeten hun werk opnieuw uitvinden. Dit boek geeft hen inspiratie. Publieke pioniers heeft bijdragen van onder meer minister Ronald Plasterk, directeur Marjan Minnesma van duurzaamheidsclub Urgenda, en ‘militant optimist’ Maurice Specht.

Hieronder een fragment uit het boek. Wij selecteerden het interview met Silvia de Ronde Bresser, mede-initiatiefnemer van Kracht in NL, de community van mensen die een zelforganiserende samenleving en lokale economie stimuleren. The Optimist is mediapartner van Kracht in NL en plaatst in iedere uitgave een artikel over innovatieve buurtinitiatieven.

Lees het interview op The Optimist>>

Blog Chris Aalberts; Publieke pioniers preken voor eigen parochie

Onlangs kwam het boek Publieke Pioniers uit, waarin ambtenaren inspirerende verhalen vertellen over hun voortrekkersrol binnen de overheid. Het boek moet collega’s inspireren om netwerken te bouwen en met maatschappelijke partners samen te werken. Lees verder>>

Viva La Revolución!; Essay ingediend als droom voor ons land

BNsR3bCCIAAImOjNederland verkeert in een revolutie. Overal staan – gedwongen door de crisis of niet – particulieren en ondernemers op die zich spontaan organiseren om allerhande maatschappelijke vraagstukken te lijf te gaan. Daar ligt een aanzienlijk en onderschat potentieel voor de toekomst. Het is mijn droom dat publieke pioniers en deze ‘rebels with a cause’ de verbinding zoeken en elkaar versterken, zeker in het licht van de forse uitdagingen waar we met ons land voor staan.

Er zijn legio voorbeelden. Mensen starten eigen kinderopvang, een voedselbank, leefbare buurten met gedeelde elektrische auto en oplaadpaal, in één dag het land schoonmaken (Keep it clean day), focus op sociale overwaarde (Huis van Overvloed), het Durftevragen-concept, Waarmaakdagen, 7 Days of Inspiration (2011 – een paar duizend mensen verbeterden in 20 steden met bijna 140 initiatieven het hele land) en Nederland in Dialoog. Het summum is wellicht de ‘Let’s Do It! movement and World Cleanup 2012’: in Estonia kwamen 50.000 mensen in actie om binnen vijf uur 10.000 ton afval op te ruimen. Het project is naar eigen zeggen ‘one of the fastest-expanding civic movements in history’.

Twee fundamentele dingen springen in het oog: enerzijds betreft het oprecht maatschappelijk betrokken particulieren en ondernemers en anderzijds organiseren ze zich waardoor hun gecombineerde acties waarde krijgen en invloed hebben. Het betreft gepassioneerde mensen, niet gemotiveerd door geld of groei die iets willen bijdragen aan de wereld. Een energieke samenleving waar je iets mee kan doen.

Om de droom te doen slagen, zijn publieke pioniers nodig die zich kwetsbaar op durven te stellen en die als gelijke partner aan tafel schuiven. Pioniers met lef die zich durven te onttrekken aan de bureaucratie en die systemen naar de achtergrond schuiven ten gunste van mensenwerk.

Essay ingediend als droom voor ons land>>

26 juni 2013 – Twitterimpressie van inspiratiesessie Publieke Pioniers Gemeentehuis Venray

[View the story “Publieke Pioniers in Venray” on Storify]

Sneeuw terugbrengen op de Kilimanjaro… Hoe? Graven!

Publieke Pioniers in Venray, de Inspiratie Talk van Dennis Karpes met groene spade beleefd.

Peter Westerveld op Een Vandaag

Een reportage van Een Vandaag waarin wordt uitgelegd hoe Peter Westerveld de klimaatverandering kan tegen gaan. De oplossing is kinderlijk eenvoudig. Graven!…

Voer je e-mailadres in om deze blog te volgen en om per e-mail meldingen over nieuwe berichten te ontvangen.

Doe mee met 31 andere volgers

Reacties

%d bloggers liken dit: